Tác động bươm bướm: Một phút đã là nhiều

Mỗi khi bạn nháy mắt các ngôi sao chuyển động.

Emerson

Edward Lorenz bắt đầu điều đó cách đây bốn thập kỷ. Là một nhà nghiên cứu khí tượng học ở MIT, ông đã thiết kế một chương trình máy tính để làm mẫu thời tiết. Lorenz đã biến đổi thời tiết thành hàng loạt công thức có thể nhận biết được những kiểu thời tiết khác nhau.
Trong quyển sách xuất sắc của mình, Thời Đại Hỗn Nguyên, James Gleick thuật lại chi tiết một ngày mùa đông năm 1961 khi Lorenz muốn lấy nhanh một dữ liệu thời tiết in ra từ máy fax ngay giữa con đường. Để cho máy ở nguyên tình trạng ban đầu, ông đã đánh số thẳng từ dữ kiện in ra trước đó.
Một điều không ngờ đã xảy ra. Ông đã thấy mô hình bản thông báo thời tiết mới của ông đã khác đi rất nhiều so với dữ kiện in ra trước đó.
Lúc đầu ông nghĩ máy tính của mình bị trục trặc. Sau đó ông hết sức bất ngờ. Không có sự cố về máy tính nào cả. Câu trả lời nằm trong những con số mà ông đã gài vào máy tính. Trong chương trình gốc ông đã sử dụng dãy số gồm sáu số thập phân ,506127. Trong khi chạy chương trình lần hai ông đã làm tròn các con số thành ,506. Ông đã cho là sự khác biệt – một phần trong một ngàn – sẽ không ảnh hưởng đáng kể. Nhưng ông đã lầm. Sự thay đổi nhỏ này đã làm nên một khác biệt KHỔNG LỒ. Sự thay đổi TÍ HON trong dữ liệu đưa vào máy tính đã nhanh chóng tạo nên một đầu ra đầy khác biệt!
Tên gọi chính thức của hiện tượng này là “sự phụ thuộc nhạy cảm vào những điều kiện ban đầu.” Tên gọi không chính thức của nó và phổ biến hơn là Tác Động Bươm Bướm. Nói một cách đơn giản, nó chính là những thay đổi rất nhỏ được gây ra bởi một con bướm vẫy cánh ở thành phố San Francisco nhưng lại có khả năng biến đổi tình trạng thời tiết tại Thượng Hải!
W. Edwards Deming cũng đi đến một kết luận tương tự. Deming là một nhà thống kê người Mĩ đã thiết lập nên chương trình Quản lý Chất lượng Toàn diện, đầu tiên là ở Nhật, sau đó ở những nước còn lại trên thế giới. Sự đóng góp của Deming về phương diện lịch sử quan trọng đến nỗi tờ U.S News & World Report gọi ông là một trong “chín bước ngoặt ẩn mình trong lịch sử” (cùng với thuốc tránh thai và ông tổ truyền đạt Thiên chúa Paul).
Sau hơn 50 năm nghiên cứu thống kê, Deming chỉ ra rằng trong mỗi quá trình đều có một sự khởi đầu và kết thúc. Khi bạn tập trung vào 15% đầu tiên của quá trình đó và thực hiện đúng (với những điều kiện ban đầu của nó), bạn chắc chắn đạt được ít nhất 85% kết quả mong muốn. Bằng cách tập trung vào 15% đầu tiên của bất kỳ điều gì, 85% phần còn lại sẽ theo sau dễ dàng.
Đây là mục đích mà quyển sách Nhà Triệu Phú Một Phút được biên soạn. Đó là một hệ thống tạo ra những chuyển động rất nhỏ trong suy nghĩ và hành động của bạn – mỗi lần một phút. Đó là 15% đầu tiên của quá trình. Hãy thực hiện điều này càng gần đến mức hoàn hảo càng tốt. Một khi bạn làm như thế, những thay đổi một phút rất nhỏ này sẽ đẩy mạnh quá trình trở thành một Nhà triệu phú tiến bộ của bạn.”

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s